MTB-route bouwen: van idee tot onderhoud

Mountainbiken

Een MTB-route bouwen: zo gaat dat

Een MTB-route bouwen doe je niet in een weekend. Je hebt toestemming nodig, een goed plan, geld en mensen die het pad daarna bijhouden. Hier lees je in gewone taal hoe een route in Nederland tot stand komt.

Werk van vrijwilligersZorg voor de natuurOnderhoud hoort erbij

Alles over mountainbiken op een route

Van kleurcodes en bordjes tot vignetten en gedragsregels: vijf pagina's die je op weg helpen.

Eerst toestemming

Zonder de eigenaar van het terrein en de gemeente begint niemand. Draagvlak is de eerste stap.

De natuur telt mee

Kwetsbare plekken worden vermeden. In het broedseizoen ligt het werk stil.

Bouwen is pas het begin

Na de opening volgt het echte werk: controleren, herstellen en bijhouden. Vaak door vrijwilligers.

1Waarom worden er MTB-routes aangelegd?

Een vaste route geeft mountainbikers een eigen plek. Op smalle, slingerende paden rijd je los van wandelaars en ruiters. Dat is prettiger en veiliger voor iedereen.

Een goede route helpt ook de natuur. Fietsers blijven op één spoor en maken minder snel zelf paadjes. De beheerder kan de drukte wegleiden van plekken die rust nodig hebben. Volgens wielersportbond NTFU telt Nederland inmiddels ruim 280 officiële mountainbikeroutes.

2Wie zijn erbij betrokken?

Een route is nooit het werk van één partij. Meestal vormen deze groepen samen een werkgroep:

  • De eigenaar of beheerder van het terrein. Bijvoorbeeld Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten, een landgoed of een gemeente.
  • Gemeente en provincie. Zij gaan over de regels, de vergunningen en soms over subsidie.
  • Mountainbikers uit de buurt. Een vereniging of een groep vrijwilligers, vaak trailcrew genoemd.
  • Andere gebruikers en buren. Wandelaars, ruiters, omwonenden en ondernemers in de omgeving.

Alleen een vereniging of stichting kan subsidie en vergunningen aanvragen en afspraken ondertekenen. Daarom richten vrijwilligers er vaak een op.

3Welke stappen doorloopt een nieuwe route?

  1. VerkennenWelke paden zijn er al? Wat mag er volgens de plannen van de gemeente? Waar is de natuur kwetsbaar? In of bij een Natura 2000-gebied is extra onderzoek nodig.
  2. Draagvlak zoekenAlle partijen komen aan tafel. Samen bepalen ze waarom de route er komt en wat het doel is.
  3. Het tracé kiezenWaar het kan over bestaande paden. Kwetsbare zones worden vermeden. Kruisingen moeten veilig zijn en hulpdiensten moeten erbij kunnen.
  4. Afspraken en geld regelenWie mag de grond gebruiken, wie is aansprakelijk en wie doet het onderhoud? Dat komt in een overeenkomst. Ook de financiering moet rond zijn.
  5. AanleggenPas als het ontwerp vaststaat en de vergunningen binnen zijn.
  6. Bordjes plaatsen en openenDe bordjes komen er als de route klaar is. Daarna kan de route een kleurcode krijgen.

Meer over die laatste stap lees je bij routebordjes op MTB-routes en de moeilijkheidsgraad van MTB-routes.

4Hoe gaat de aanleg in zijn werk?

Voor de aanleg is bijna altijd een professionele routebouwer nodig. Die kent de regels en weet hoe je een pad maakt dat jaren meegaat. Vrijwilligers helpen vaak mee. Dat scheelt geld en zo leren ze de route goed kennen.

De aanleg gaat in vier stappen:

  • Uitvlaggen: de routebouwer markeert het pad met vlaggetjes.
  • Ruimte maken: takken en struiken worden gesnoeid.
  • Afgraven: een machine legt het pad aan.
  • Afwerken: de bovenlaag, de hindernissen en de afvoer van regenwater.

Bijna alle routes mag je maar in één richting rijden. Dat maakt een smal pad een stuk veiliger.

5Wie onderhoudt de route daarna?

Een pad slijt door banden, regen en droogte. Het gewone onderhoud doen meestal vrijwilligers. Volgens de NTFU zijn dat er in Nederland meer dan 2.750. Het grote onderhoud blijft de taak van de eigenaar van het terrein.

Wat er zoal gebeurt:

  • blad harken en geulen en kuilen gladmaken;
  • mul zand en modderstroken aanpakken;
  • bochten herstellen;
  • zelfgemaakte afsnijpaadjes afsluiten;
  • bordjes en hindernissen controleren.

Jij kunt ook helpen. Sla een route over na dagen regen, zodat het pad kan herstellen. En zie je schade of een bordje dat weg is? Meld het bij de beheerder van de route.

6Wie betaalt dat allemaal?

Een route kost geld bij de aanleg en daarna elk jaar opnieuw. Dat geld komt uit verschillende bronnen:

  • subsidie van gemeente of provincie;
  • fondsen, zoals het Trailfund van de NTFU voor aangesloten groepen;
  • sponsoring door ondernemers uit de buurt;
  • bijdragen van mountainbikers zelf, met een vignet of een donatie.

Hoe dat laatste werkt, lees je op de pagina over MTB-vignetten.

7Wil je zelf meehelpen of een route beginnen?

Meehelpen kan bijna overal. Zoek de vereniging of trailcrew van jouw route op en vraag naar de onderhoudsdagen. De naam van de beheerder staat meestal op het informatiebord bij de start. Bij de routes op De Fietssite noemen we de beheerder als we die weten.

Heb je een idee voor een nieuwe route? Begin dan niet zelf met graven. Paden aanleggen zonder toestemming van de eigenaar mag niet en kost de sport veel goodwill. Lees eerst de uitleg Routes aanleggen in het kenniscentrum van de NTFU. Daar vind je het stappenplan, de regels en de gids voor de bordjes.

Benieuwd naar het resultaat?

Bekijk de mountainbikeroutes op De Fietssite en rijd een route die door vrijwilligers is gemaakt.

Kies je taal