Aansprakelijkheid bij een elektrische fiets

Eenmaal je met de auto, de fiets of zelfs met de wandelschoenen de weg betreedt, is er altijd een aansprakelijkheidsrisico. Als je bijvoorbeeld een verkeersregel overtreedt en hierdoor een ongeval met schade veroorzaakt, zal je de schade moeten vergoeden. Dat is niet alleen het geval voor wie rijdt met een fiets, maar ook voor wie rijdt met een elektrische fiets. De aansprakelijkheidsregels voor een fiets en een elektrische fiets verschillen niet bijzonder sterk, behalve als het gaat om een zogeheten speedpedelec. Het verschil tussen een e-bike en een speedpedelec is met andere woorden enorm belangrijk.

Fiets en motorrijtuig: andere aansprakelijkheidsregels

In het aansprakelijkheidsrecht hebben we verschillende aansprakelijkheidsregels voor verschillende weggebruikers. Zo wordt er bijvoorbeeld een onderscheid gemaakt tussen motorrijtuigen en niet-motorrijtuigen. De wetgeving en de aansprakelijkheidsregels voor motorrijtuigen zijn strenger. Bij het bezit van een motorrijtuig is men bijvoorbeeld verplicht om een WA-verzekering aan te gaan. Dat is niet het geval bij het bezit van een fiets.

Bovendien krijgen motorrijtuigen te maken met een vorm van risico aansprakelijkheid. Dat wil zeggen dat men sneller aansprakelijk is, zelfs zonder een fout te maken, omdat de bestuurder met het op de weg brengen van een motorrijtuig een risico neemt. Als er een ongeval plaatsvindt tussen een motorrijtuig en een fietser is de bestuurder van het motorrijtuig in principe voor minstens vijftig procent aansprakelijk. Hij moet dus minstens vijftig procent van de schade aan de fietser vergoeden, zelfs als de fietser een fout heeft gemaakt. Als een fietser een ongeval heeft met een andere fietser, is er geen sprake van risicoaansprakelijkheid. Kortom: een fietser is in het aansprakelijkheidsrecht heel goed beschermd, een motorrijtuigbestuurder niet.

De e-bike en de kwalificatie als fiets of als motorrijtuig

De vraag stelt zich hoe het zit met een e-bike. Een e-bike is namelijk een fiets met een motor. Is een e-bike dan een motorrijtuig of is het toch gewoon een fiets? Daarvoor gaan we ten rade bij de Wegenverkeerswet 1994 (WVW). Deze wet bevat een duidelijke definitie van wat al dan niet een motorrijtuig is. Volgens deze definitie gaat het om alle voertuigen die bestemd zijn om voort te bewegen uitsluitend of mede door een mechanische kracht of een elektrische tractie, met uitzondering van voertuigen die voortbewegen langs spoorstaven en fietsen met trapondersteuning. Volgens deze definitie is een fiets met trapondersteuning dus geen motorrijtuig, maar gewoon een fiets.

Dat wil zeggen dat een e-bike met trapondersteuning net als andere zwakke verkeersdeelnemers geniet van de wettelijke bescherming. Dit geldt echter niet voor speedpedelecs. Deze “fietsen” gaan zo snel dat ze worden gelijkgesteld met motorrijtuigen. Ze zijn beter te vergelijken met een bromfiets dan met een stadsfiets. Deze speedpedelecs zijn dus onderhevig aan strengere regels. Daarom hebben ze ook een geel kentekenplaat nodig, moet je een bromfietsrijbewijs hebben, is een helm verplicht en moet je over een WA-verzekering beschikken. Deze WA-verzekering dekt het grotere aansprakelijkheidsrisico waar dergelijke tweewielers mee te maken hebben.

Aansprakelijkheid en verzekering bij de elektrische fiets

Voor een klassieke e-bike is een WA-verzekering niet verplicht. Het is wel aan te raden om het aansprakelijkheidsrisico alsnog voldoende af te dekken. Deze zwakke verkeersdeelnemers genieten namelijk maar van een gedeeltelijke bescherming ten opzichte van motorrijtuigen, niet van een volledige bescherming. Bovendien geldt deze bescherming niet tegenover andere fietsers of voetgangers. Alsook bestaan er uitzonderingen op de aansprakelijkheidsbescherming ten opzichte van motorrijtuigen.

Gelukkig zijn de meeste elektrische fietsers al goed beschermd door hun AVP-verzekering. De AVP-verzekering dekt namelijk ook de aansprakelijkheid van fietsers. Dit is geen verplichte verzekering, maar de meeste Nederlanders beschikken wel over de AVP-verzekering. Zeker voor wie zich met de fiets verplaatst, is deze verzekering aan te raden.