- Home
- Spaaklengte berekenen voor je wiel
Spaaklengte berekenen voor je wiel
Spaaklengte berekenen voor je wiel
Ga je zelf een wiel spaken? Met deze rekenhulp is de spaaklengte berekenen zo gedaan. Vul de maten van je velg en naaf in en je ziet direct welke spaken je links en rechts nodig hebt.
Vul je maten in
Je hebt de ERD van de velg, het aantal spaken en de maten van de naaf nodig.
Direct de uitkomst
De lengte voor links en rechts verschijnt terwijl je typt, op een tiende millimeter.
Met uitleg erbij
Lees hoe je de maten meet, hoeveel kruisingen je kiest en hoe je afrondt.
Inhoud van deze pagina
1Spaaklengte berekenen
Vul de maten van je velg en je naaf in. De spaaklengte voor de linker- en de rechterkant verschijnt direct. Er wordt niets verstuurd of bewaard; het rekenen gebeurt in je eigen browser.
2Welke maten heb je nodig?
Voor een goede berekening heb je zes gegevens nodig. Vier daarvan meet je per kant van de naaf.
- ERD van de velg. De effectieve velgdiameter: de afstand tussen de plekken waar de spaakkoppen in de nippels eindigen, dwars door het midden van het wiel.
- Aantal spaken. Tel de gaten in de velg. De naaf moet evenveel gaten hebben.
- Steekcirkel van de flens. De diameter van de cirkel door het midden van de spaakgaten in de flens.
- Afstand van het midden van de naaf tot de flens. Links en rechts is die vaak verschillend.
- Aantal kruisingen. Hoe vaak een spaak onderweg andere spaken van dezelfde flens kruist.
- Diameter van het spaakgat. Meestal 2,6 millimeter.
Veel fabrikanten zetten deze maten in de specificaties van hun velgen en naven. Heb je die niet, dan meet je zelf.
3Hoe meet je de velg en de naaf?
- ERDDraai op twee oude spaken een nippel tot het eind van de schroefdraad gelijk ligt met de gleuf. Steek ze in twee gaten recht tegenover elkaar, trek ze naar elkaar toe en meet de afstand tussen de uiteinden. Tel daar de lengte van beide spaken bij op.
- SteekcirkelMeet van het midden van een spaakgat naar het midden van het gat er recht tegenover. Doe dit voor beide flenzen.
- Midden tot flensMeet de inbouwbreedte van de naaf, van borgmoer tot borgmoer, en deel die door twee. Trek daar de afstand van de borgmoer tot het midden van de flens vanaf.
- ControleerMeet alles twee keer. Een fout van een paar millimeter in de ERD geeft een spaak die net te lang of te kort is.
Gebruik een schuifmaat als je die hebt. Met een rolmaat lukt het ook, maar dan is nameten extra belangrijk.
4Hoeveel kruisingen kies je?
Het aantal kruisingen bepaalt hoe schuin de spaken staan. Meer kruisingen geeft langere spaken die de kracht van trappen en remmen beter overbrengen.
- Drie kruisingen is de gebruikelijke keuze voor wielen met 32 of 36 spaken.
- Twee kruisingen zie je vaak bij wielen met 24 of 28 spaken.
- Radiaal (nul kruisingen) kan alleen bij een wiel dat geen aandrijf- of remkracht via de naaf krijgt, en alleen als de fabrikant van de naaf dat toestaat.
De rekenhulp waarschuwt als het aantal kruisingen niet past bij het aantal spaken.
5Waarom verschillen links en rechts?
Bij een achterwiel zitten de tandwielen aan de rechterkant. De rechterflens staat daardoor dichter bij het midden van de naaf dan de linker. De spaken aan die kant staan steiler en zijn iets korter. Bij een voorwiel met schijfrem gebeurt hetzelfde aan de kant van de remschijf.
Daarom vul je de steekcirkel, de afstand tot de flens en het aantal kruisingen voor elke kant apart in. Bij een voorwiel met velgremmen zijn beide kanten meestal gelijk.
6Hoe rond je de uitkomst af?
Spaken zijn te koop in hele millimeters, vaak in stappen van één of twee millimeter. De rekenhulp toont de uitkomst op een tiende millimeter en geeft daaronder de dichtstbijzijnde hele maat.
- Zit je precies tussen twee maten in, dan kiezen de meeste wielenbouwers de kortere.
- Een spaak die te lang is, loopt vast aan het einde van de schroefdraad. Een spaak die te kort is, grijpt te weinig draad in de nippel.
- Bestel bij twijfel een paar spaken extra in de naastgelegen maat.
7Welke formule gebruiken we?
De rekenhulp gebruikt de gangbare formule voor spaaklengte. Die gaat uit van drie afstanden: de halve ERD, de halve steekcirkel en de afstand van het midden van de naaf tot de flens. Het aantal kruisingen en het aantal spaken bepalen samen de hoek tussen het gat in de flens en het gat in de velg. Van de uitkomst gaat de helft van het spaakgat af.
De uitkomst is een berekening en geen garantie. Meet je onderdelen zelf na. Meer uitleg over wielen en spaken vind je bij techniek en in de encyclopedie.
Meer zelf sleutelen?
In de techniekrubriek vind je uitleg over onderhoud en reparatie van je fiets.