Keuze van de overbrengingen.

Een fietser moet niet alleen veel versnellingen hebben, maar vooral bruikbare versnellingen. Als bepaalde versnellingen nauwelijks gebruikt worden, is de afstelling niet optimaal. Voor de juiste keuze moet je rekening houden met:

• De omstandigheden waarin je fietst (vlakke wegen, bergen, terrein).

• De gemiddelde snelheden die je fietst in die omstandigheden.

• De frequentie waarin je met wind, heuvels of terrein te maken krijgt.

Belangrijke factoren bij het kiezen van overbrengingen

Bij het samenstellen van de juiste kettingblad- en tandwielcombinaties spelen de volgende factoren een grote rol:

1. Wielmaat

De omtrek van het wiel beïnvloedt de afstand die je aflegt per omwenteling van de trapas. Grotere wielen vragen dus om andere verhoudingen.

2. Capaciteit van de achterderailleur

De derailleur achter moet het verschil kunnen overbruggen tussen het kleinste en grootste tandwiel. Te veel verschil en de ketting hangt slap of staat te strak.

3. Capaciteit van de voorderailleur

Net als achter geldt ook voor de voorderailleur dat er grenzen zijn aan hoeveel verschil hij aankan tussen de kettingbladen.

4. Aantal versnellingen

Het totale aantal versnellingen wordt bepaald door het aantal kettingbladen vóór x het aantal tandwielen achter. Bijvoorbeeld 3×9 = 27 versnellingen.

Richtlijnen voor de juiste versnelling

Vlak terrein (zoals Nederland):

• Kleine verschillen tussen de achtertandwielen zorgen voor soepele overgangen.

• De versnellingen zijn afgestemd op gemiddelde snelheden.

• Een compact crankstel (bijvoorbeeld 50/34) is vaak voldoende.

Bergachtig terrein:

• Grote verschillen tussen minimale en maximale snelheid vragen om een breed bereik.

• Een triple crankstel (bijvoorbeeld 50/39/30) is aan te raden.

• Kies een klein binnenblad zodat je voldoende lichte versnellingen hebt voor het klimmen.

• Zorg voor kleine stappen achteraan voor nauwkeurige afstemming tijdens het klimmen.

Off-road / terrein:

• Snelheden wisselen sterk, met een lagere maximumsnelheid.

• Ook hier is een triple crankstel aan te raden.

• Belangrijk is dat de versnellingen voldoende licht zijn voor korte, steile klimmetjes.

Wat is een triple crankstel en waarom is het belangrijk?

Een triple crankstel betekent dat er drie kettingbladen voor gemonteerd zijn. Hierdoor heb je een veel groter bereik aan versnellingen, met name aan de lichte kant.

Voordelen:

• Ideaal voor bergachtig terrein of fietsvakanties.

• Maakt klimmen comfortabeler en minder belastend.

• Zorgt voor meer controle over je cadans bij zware inspanning.

Let op: een triple crankstel veroorzaakt overlap in versnellingen. Dat betekent dat sommige combinaties in versnelling gelijk zijn, ondanks verschillende kettingposities. Dit is normaal en te accepteren.

Samenvattende tips voor het kiezen van de juiste overbrengingen:

1. Kies achter tandwielen met kleine stapjes voor soepele overgangen.

2. Zorg dat het kleine voorblad nog net aansluit op het grote kettingblad.

3. Monteer een triple crankstel bij intensief gebruik in de bergen.

4. Let op de capaciteit van voor- en achterderailleur: te grote verschillen kunnen niet geschakeld worden.

5. Bepaal je keuze aan de hand van je gebruik: vlak, bergen of terrein.

De juiste keuze van overbrengingen is geen kwestie van zoveel mogelijk versnellingen, maar van bruikbare versnellingen. Of je nu door de polders van Nederland rijdt of klimt in de Alpen: de overbrengingsverhoudingen bepalen of je soepel en efficiënt kunt blijven trappen. Neem bij twijfel altijd advies van een ervaren fietsenmaker of fietsspecialist.

oude tekst

Keuze van de overbrengingen.

Met derailleurversnellingen heeft een fietser de keuze uit een groot aantal versnellingen. De versnellingen op de fiets moeten zo gekozen worden dat een groot aantal van die versnellingen ook benut zullen worden.

Derailleurversnellingen worden vooral toegepast op fietsen voor sportief gebruik. Het doel van het grote aantal versnellingen is, dat de sporter onder alle omstandigheden zijn maximale vermogen kan leveren. De fietser zal onder alle omstandigheden met ongeveer dezelfde cadans willen fietsen. Voor het bepalen van de overbrengingsverhoudingen moet bekend zijn onder welke omstandigheden gefietst wordt en de snelheid die de fietser ongeveer onder die omstandigheden zal bereiken. Daarnaast moet een inschatting gemaakt worden hoe groot de kans is dat de omstandigheden voorkomen. Windkracht 9 tegen komt misschien één keer voor.

De belangrijkste factoren zijn dan ook:

• De Wielmaat.
• De capaciteit van de achterderailleur.
• De capaciteit van de voorderailleur.
• Het aantal beschikbare versnellingen (kettingbladen voor x kettingwielen achter).

Het zal duidelijk zijn dat het kiezen van de juiste kettingwielcombinaties geen eenvoudige keuze is.
Een klant die de racefiets gebruikt om in vlak Nederland tochten te rijden zal niet met zulke grote verschillen in maximum- en minimumsnelheid rijden. De stappen moeten klein zijn en afgestemd op de gemiddelde snelheid die de fietser rijdt. Een klant die op vakantie in de bergen fietst zal met grote verschillen in maximum- en minimumsnelheid rijden. Daarnaast zal die klant vooral zware inspanningen verrichten tijdens het klimmen. Op vlakke stukken en in de afdalingen zal hij met minder inspanning fietsen. De versnellingen moeten dan ook zo afgestemd worden dat de klant een optimale keuze heeft tijdens het klimmen. In het terrein is het verschil tussen maximum- en minimumsnelheid zeer groot, terwijl de maximumsnelheid over het algemeen iets lager zal liggen.

Voor het kiezen van de juiste versnelling kunnen de volgende algemene richtlijnen gegeven worden:

• Monteer achter kettingwielen met kleine verSchillen om te voorkomen dat de verschillen tussen elke stap te groot worden.
• Monteer voor kettingbladen met een zodanig verschil, dat de zwaarste versnelling die geschakeld kan worden met het kleine blad aansluit bij de lichtste versnelling die geschakeld kan worden met het grote kettingblad.
• Monteer bij voorkeur een triplekettingblad als iemand in de bergen gaat fietsen. Door gebruik van een klein voorblad kunnen achter de stappen klein gehouden worden. Juist tijdens zware beklimmingen zal de fietser veel vermogen leveren en de beschikking willen hebben over een aantal verschillende overbrengingen. Bij montage van een tripleCrankstel is overlap in versnellingen niet te vermijden omdat het verschil in grootte tussen de kettingbladen beperkt wordt door de capaciteit. Kies het verschil tussen het grootste en kleinste kettingblad zodanig dat die net binnen de maximale capaciteit van de Voor- en achterderailleur valt.

In tabel 2 tot en met 8 zijn een aantal voorbeelden gegeven voor verschillende overbrengingsverhoudingen voor het rijden over vlakke wegen in Nederland, in de bergen en in terrein. Duidelijk is dat voor een groot totaal bereik van de versnellingen een triple crankstel noodzakelijk is.