1861 – De velocipede

In het jaar 1861 werd de wereld van mobiliteit getransformeerd door een Franse vader en zoon, Pierre en Ernest Michaux. Geïnspireerd door de Draisine, namen ze het heft in eigen handen en introduceerden de velocipede, een innovatie die de weg vrijmaakte voor de evolutie van de fiets. Dit artikel werpt een gedetailleerde blik op de oorsprong, ontwikkeling en invloed van de velocipede in de negentiende-eeuwse samenleving.

De Inspiratie: Draisine als Leidraad

De kiem van de velocipede werd geplant toen Pierre en Ernest Michaux de Draisine, ook wel bekend als de loopfiets, bestudeerden. Deze eenvoudige uitvinding, met een houten balk en mogelijkheid tot voortbeweging door afzetten met de voeten, diende als inspiratie voor de Franse vader en zoon. Ze namen het concept en brachten er aanzienlijke verbeteringen in aan, waardoor een nieuwe vorm van transport ontstond.

Evolutie van de Velocipede

Een cruciale innovatie was het vervangen van de houten balk door ijzeren, enigszins verende strippen. Deze aanpassing verbeterde niet alleen de duurzaamheid van de velocipede, maar zorgde ook voor een soepelere rijervaring op diverse terreinen. De vooras werd verlengd, en daarop werden trapstangen (cranks) met pedalen gemonteerd. Hierdoor ontstond een mechanisme waarbij de pedalen als doortrappers met het voorwiel meedraaiden.

Uitdagingen van de Velocipede

Ondanks deze innovaties bracht de velocipede enkele uitdagingen met zich mee. Een opmerkelijk obstakel was de noodzaak om het voorwiel groter te maken dan het achterwiel om snelheid te genereren. Dit creëerde een eigenaardig uiterlijk en leidde tot de bijnaam “boneshakers” in Engeland en de VS. Het rijden op deze vroege fietsen, vooral zonder rubberen banden op ongeasfalteerde wegen, was een letterlijke beproeving voor de fietser.

De Velocipede in Nederland

Ernest Michaux introduceerde de velocipede aanvankelijk in Frankrijk en exporteerde ze naar verschillende delen van de wereld, waaronder Nederland. In 1869 werd de Eerste Nederlandse Fabriek van Velocipeden opgericht door Henricus Burgers in Deventer. Ondanks de nadelen werden velocipeden snel populair in Nederland, en meerdere fabrieken volgden, waarmee de weg werd geplaveid voor de verdere ontwikkeling van fietsen in het land.

Nadelen en Tegenslagen

Hoewel de velocipede een baanbrekende uitvinding was, waren er aanzienlijke nadelen. Het was zwaar trappen op deze vroege fietsen, en vooruitkomen ging niet altijd even gemakkelijk. De beperkte efficiëntie en het schudden van de “boneshaker” waren uitdagingen die de populariteit van de velocipede niet konden tegenhouden.

Het Erfgoed van de Velocipede

Ondanks de ongemakken en beperkingen was de velocipede een cruciale stap in de evolutie van de fiets. De door Pierre en Ernest Michaux geïntroduceerde verbeteringen legden de basis voor toekomstige ontwikkelingen in de wereld van het tweewielige vervoer. De velocipede mag dan wel “boneshaker” zijn genoemd, maar het schudde niet alleen botten; het schudde ook de fundamenten van transport en mobiliteit.

In 1861 werd de wereld getuige van een revolutionaire verschuiving in transport met de introductie van de velocipede. Pierre en Ernest Michaux, geïnspireerd door de Draisine, brachten aanzienlijke verbeteringen aan en legden zo de basis voor de evolutie van de fiets. Ondanks de uitdagingen en spottende bijnamen blijft de velocipede een essentieel hoofdstuk in de geschiedenis van mobiliteit en de opkomst van de fiets als we die vandaag kennen.