Wat is keramiek en waarvoor wordt het gebruikt?

Keramiek is een bijzonder materiaal dat je op veel plekken tegenkomt, van keukenkastjes tot geavanceerde technologie. Maar wat is keramiek nu precies, hoe wordt het gemaakt en waarom is het zo veelzijdig? In dit artikel leggen we het eenvoudig en duidelijk uit.

Wat is keramiek?

Keramiek is een anorganisch materiaal dat geen metaal of polymeer is. Het ontstaat door verhitting, vaak in een oven, soms met extra druk. Tijdens dit proces reageren minimaal twee chemische elementen met elkaar. Eén van deze elementen is altijd niet-metallisch, zoals zuurstof of stikstof. Het andere element kan metallisch of ook niet-metallisch zijn.

Bekende soorten keramiek

Er zijn veel verschillende soorten keramiek. Enkele bekende voorbeelden zijn:

• Aardewerk – poreus keramiek dat vaak wordt geglazuurd.

• Steengoed – sterker en waterdichter dan aardewerk.

• Porselein – wit, glad en erg hard materiaal, vaak gebruikt in servies.

• Glas – ja, ook glas is een vorm van keramiek!

• Diamant – een kristallijne vorm van koolstof en extreem hard.

• Supergeleiders – keramische materialen die elektriciteit geleiden zonder weerstand bij lage temperaturen.

• Medische implantaten – zoals kunstgewrichten of tandvervangingen, gemaakt van biokeramiek.

Hoe wordt keramiek gemaakt?

Keramiek ontstaat door een mengsel van grondstoffen te verhitten tot zeer hoge temperaturen, soms boven de 1000 graden Celsius. Dit proces wordt ‘sinteren’ genoemd. Tijdens het sinteren smelten de deeltjes deels aan elkaar, wat zorgt voor een stevige, vaak broze structuur. Afhankelijk van het type keramiek en de toepassing kunnen er ook andere bewerkingen worden uitgevoerd, zoals persen, glazuren of polijsten.

Waar wordt keramiek voor gebruikt?

De toepassingen van keramiek zijn enorm breed. Hieronder een aantal belangrijke voorbeelden:

1. In de fietsindustrie

Keramiek wordt onder andere gebruikt op de flanken van sommige velgen. Deze keramische laag verbetert de remprestaties aanzienlijk, vooral bij natte omstandigheden. Ook is keramiek terug te vinden in metal matrix-composieten, waarin het vermengd wordt met metaal om het eindproduct sterker en slijtvaster te maken.

Daarnaast worden keramische kogeltjes toegepast in lagers vanwege hun lichte gewicht en slijtvastheid. Ze zorgen voor minder wrijving, wat vooral interessant is voor racefietsen. Keramiek is zelfs te vinden in sommige smeermiddelen voor fietskettingen, waarbij het als toevoeging zorgt voor een lagere wrijvingscoëfficiënt.

2. In de medische wereld

Biokeramiek wordt gebruikt voor kunstheupen, gebitsimplantaten en botvervangers. De reden? Het lichaam accepteert keramiek goed en het slijt nauwelijks.

3. In de elektronica

Veel elektronische componenten bevatten keramiek, bijvoorbeeld in condensatoren, isolatoren en supergeleiders. Dankzij hun weerstand tegen hoge temperaturen en elektrische isolatie zijn ze ideaal voor dit soort toepassingen.

4. In huishoudelijke producten

Van servies tot tegels en zelfs kunstwerken – keramiek is overal om je heen. Dankzij de harde en krasvaste eigenschappen gaat het lang mee.

Waarom is keramiek zo populair?

Keramiek is populair om meerdere redenen:

• Slijtvast en hard – ideaal voor toepassingen met veel wrijving.

• Hoge temperatuurweerstand – perfect voor ovens, motoren en ruimtevaart.

• Chemisch inert – reageert nauwelijks met andere stoffen, dus duurzaam.

• Lichtgewicht – vooral keramische kogels zijn veel lichter dan metalen varianten.

• Elektrisch isolerend – waardevol voor elektronische toepassingen.

Nadelen van keramiek

Natuurlijk heeft keramiek ook nadelen. Het is meestal bros, wat betekent dat het kan breken bij een harde klap. Daarom moet de toepassing goed worden afgestemd op het type keramiek.

oude tekst

Keramiek.

Keramiek is een materiaal dat noch een metaal noch een polymeer is.
Voorbeelden van keramieken zijn bijvoorbeeld aardewerk, steengoed en porselein, maar daarnaast valt ook te denken aan glas, diamanten, supergeleiders en implantaten.
Keramiek ontstaat door verhitting (in bijvoorbeeld een oven), soms in combinatie met druk, waarbij minimaal twee elementen aanwezig zijn.
Eén van deze elementen is non-metallisch en de ander mag zowel metallisch als niet-metallisch zijn.

Keramiek wordt toegepast op de flanken van sommige velgen ter verbetering van de remprestaties en als mengmateriaal in metal matrix-composieten.
Het wordt ook wel gebruikt in de vorm van minuscule ‘kogeltjes’ en ook in (ketting)smeermiddelen gebruikt.