Balhoofd vervangen.

Een balhoofd vangt best wat klappen op in zijn bestaan.
Maar als je een balhoofd gaat vervangen moet je erg voorzichtig zijn om je frame niet te beschadigen.
Hier lees je hoe je dat veilig doet.

Stuurpen en kabels voor balhoofd vervangen

Een werkstandaard maakt deze klus een stuk makkelijker, anders kruip je alleen maar op je knieën rond.
Verwijder eerst het wiel uit de voorvork, en daarna de rem.
Als je een remleiding hebt die is vastgemaakt met tie-wrap, verwijder je die ook.

Haal de stuurpen los.
Als je stuurpen op de vorkbuis klemt met twee bouten, draai je ze beide steeds een kwartslag los.
Zo voorkom je schade aan de stuurpen en voorvork door een ongelijkmatige krachtverdeling.
Klik de derailleurkabels en kabel/leiding van de achterrem los van het frame.
Zo kun je het stuur straks uit de buurt van het balhoofd halen.

Vork en cups verwijderen.

Houd de voorvork vast, terwijl je de topcap op de stuurpen losdraait.
Anders valt de vork uit het frame.
Leg het stuur ergens weg, bijvoorbeeld bij het zadel.
Let hierbij op dat je de kabels niet knikt.
Haal de spacers van de vorkbuis en trek de vork uit het frame.
Als de vork vastzit, kun je hem loskrijgen met een subtiel tikje van een rubber hamer op de vorkbuis.

Met een balhoofd uitslag haal je veilig en netjes het oude balhoofd uitje frame.
Steek hem met de dunne kant in het lageren duw hem door tot door het andere lager naar buiten komt en het brede deel achter het lager haakt.
Sla dan met een flinke hamer het lager uit het frame.
Herhaal dit de andere kant op.

Als je geen balhoofdcup uitslag hebt, kun je een pijp of lange platkopschroevendraaier gebruiken met een hamer.
Plaats het gereedschap naar keuze in de balhoofdbuis, zet het op de rand van de cup.
Geef de rand voorzichtig een tik, geef vervolgens de tegen overliggende rand een tik. Herhaal dit, om zo de cup gelijkmatig uit het frame te drijven.

Vorkconus loshalen, en balhoofdbuis invetten.

Als je geen balhoofdcup uitslag hebt, kun je een pijp of lange platkopschroevendraaier gebruiken met een hamer.
Plaats het gereedschap naar keuze in de balhoofdbuis, zet het op de rand van de cup.
Geef de rand voorzichtig een tik, geef vervolgens de tegen overliggende rand een tik. Herhaal dit, om zo de cup gelijkmatig uit het frame te drijven.

Balhoofdbuis invetten.

Reinig de binnenkant van de balhoofdbuis en de vorkbuis grondig.
Een maal schoon breng je een verse laag montagepasta aan in de onder- en bovenkant van de balhoofdbuis waar de cups komen.
De vorkbuis smeer je helemaal in met vet.
Dat houdt vuilen water buiten en voorkomt kraak geluiden.

Nieuwe vorkconus en Balhoofdcups persen balhoofd.

Vorkconussen zijn er met en zonder snede.
Die zonder snede pers je op de vork met een lange slagpijp.
Heeft de ring een snede, dan duw je hem met wat vet zo op de vork.
Ben je handig met een ijzerzaag dan kun je een dichte ring ook open zagen.
Het werkt heel makkelijk maar kan bij lichte aluminium ringen of zware rijders gekraak veroorzaken.
Dit is dus niet aan te bevelen maar kan soms handig zijn.

Balhoofdcups persen

Probeer het liefst de nieuwe balhoofdcups niet in het frame te krijgen met iets anders dan een balhoofdpers.
Ga dan liever naar de fietsenmaker. (Maar mocht je het zelf willen proberen sla de cups in het frame met een lange vlakker hamer en gebruik die kant om de cups erin te slaan.)
Plaats de cups op de balhoofdpers, en schuif ze in de juiste positie op de balhoofdcups.
Zorg ervoor dat je de cups recht in de buis perst.
Begin eerst langzaam, zet later meer kracht tot de cups volledig in het frame zitten.

Cups invetten en vork monteren.

Nu de nieuwe balhoofdcups op hun plek zitten, voorzie je ze van een laag vet.
Smeer ook een laag vet op de vorkconus.
Plaats de lagers in het frame, en leg er nog een extra laagje vet bovenop.
Het houdt vuil buiten en je balhoofd blijft soepel draaien.

Vork monteren.

Plaats de vork in de balhoofdbuis.
Als het balhoofd rubberringen heeft, plaats je die op de juiste plek.
Schuif de spacers en de stuurpen weer op de vorkbuis.
Zorg dat de buis bij de stuurpen vetvrij is.
De vorkbuis moet 3 millimeter onder de stuurpen eindigen, zodat je de speling goed kunt afstellen.
Monteer de bovenste schroef en de topcap. Laat de stuurpenbouten nog los.

Wiel, rem en speling.

Plaats het voorwiel weer in de vorken monteer de voor rem.
Maak de remleiding weer vast.
Stel de speling van het balhoofd af met de topcap.
Knijp de voor rem in, en duw de fiets heen en weer.
Voel je speling, dan draai je de bout een kwartslag vaster.
Check de speling opnieuw.
Er kan ook speling in de voorvork zelf zitten, dus zoek naar speling door je vinger op de balhoofdcups te leggen.

Stuurpen vastdraaien.

Zodra het balhoofd goed is afgesteld, draai je de stuurpen weer vast.
Doe dit altijd met een momentsleutel, draai de bouten om en om een halve slag vaster.
Controleer na afloop of het stuur soepel draait.
Zo niet, dan staat het balhoofd te strak afgesteld.

Tips en Opmerkingen

1. Het is verstandig om het balhoofd van een flinke dosis kogellager vet te voorzien. Dit voorkomt binnendringen van wateren vuil.
2. Eenmaal gemonteerd en afgesteld, veeg je overtollig vet van het balhoofd af. Dit trekt anders alleen maar vuil aan.
3. Als het balhoofd in een bepaalde stuurpositie erg los of vast aanvoelt, kan het zijn dat de cups of vorkconus niet recht zitten.
4. Reinig je fiets niet met een hogedrukspuit. Doe je dit toch, houd dan de waterstraal weg van het balhoofd en andere lagers. Anders verkort je de levensduur van de onderdelen aanzienlijk.