Fietstaxi

Een fietstaxi is een vervoersmiddel waarbij de passagier plaatsneemt op of in een speciaal ontworpen fiets. Vaak betreft dit een driewieler met een zitplaats voor de reiziger, terwijl de chauffeur de fiets bestuurt. De zitplaats kan zich vóór, achter, naast of zelfs tussen twee fietsen bevinden. Er zijn ook varianten waarbij de passagier op de bagagedrager zit, maar dat komt vooral voor bij eenvoudige uitvoeringen.

De moderne fietstaxi’s, zoals we die vandaag kennen, hebben hun oorsprong in Berlijn. Sinds 1997 worden daar fietstaxi’s professioneel ingezet voor stadsvervoer.

Fietstaxi’s wereldwijd populair

In veel landen buiten Nederland en België is de fietstaxi een veelgebruikt vervoersmiddel. Vooral in Aziatische landen zoals Indonesië, Thailand en India speelt de fietstaxi een grote rol in het dagelijkse verkeer. In Indonesië staat dit voertuig bekend als de becak, in Thailand als samlor of tuk-tuk, en in India wordt vaak de term riksja gebruikt. Deze vervoersmiddelen zijn vaak kleurrijk en vormen een herkenbaar beeld in het straatbeeld van deze landen.

Fietstaxi in Nederland: beperkt maar aanwezig

In Nederland kennen we de fietstaxi vooral als toeristische attractie. Toch is het gebruik ervan niet nieuw. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden in steden als Amsterdam en Den Haag fietstaxi’s ingezet. Door het tekort aan benzine en onderdelen voor gemotoriseerd vervoer was de fietstaxi toen een praktische oplossing. In 1941 werd het gebruik echter verboden door de bezetter, omdat het niet zou passen bij de ‘gezonde’ moraal van de Noord-Europeaan.

Tegenwoordig kiezen vooral toeristen en milieubewuste reizigers voor een ritje met de fietstaxi. Ook voor mensen die slecht ter been zijn, biedt de fietstaxi een uitkomst voor korte ritten in de stad.

Fietstaxi in Amsterdam: populair bij toeristen

Amsterdam is de stad waar de fietstaxi het meest zichtbaar is in Nederland. Na een proefperiode werd in 2003 besloten de fietstaxi permanent toe te staan. Inmiddels zijn er meerdere bedrijven actief, zoals Wielertaxi en Fiets Taxi Amsterdam. Vanaf 2009 werd de markt vrijgegeven en rijden er ongeveer 95 fietstaxi’s rond in de hoofdstad.

De chauffeurs van deze fietstaxi’s werken als zelfstandigen of freelancers. Zij hebben een vergunning nodig die vergelijkbaar is met die van straatartiesten. De taxi’s rijden dagelijks vanaf 10:00 uur ’s ochtends tot diep in de nacht, tussen 03:00 en 06:00 uur.

Standplaatsen in Amsterdam

• Damrak

• Leidseplein

• Rembrandtplein

• Oudezijds Voorburgwal

• Oudezijds Achterburgwal

• Nieuwmarkt

• Koningsplein

Passagiers kunnen ook eenvoudig een fietstaxi aanhouden op straat voor een spontane rit of een rondleiding.

Nadeel van fietstaxi’s in Amsterdam

Een bekend nadeel is dat de Amsterdamse fietspaden vaak te smal zijn voor fietstaxi’s. Hierdoor ontstaan soms gevaarlijke situaties wanneer snellere fietsers of bromfietsers proberen de fietstaxi’s in te halen via de stoep of de rijbaan. Ook wanneer er geen fietspad aanwezig is, houden fietstaxi’s het gemotoriseerde verkeer op omdat ze vaak net te breed zijn om eenvoudig te passeren.

Fietstaxi in Dordrecht en andere Nederlandse steden

Na Amsterdam volgden al snel andere steden zoals Dordrecht, waar de fietstaxi inmiddels een vertrouwd beeld in de binnenstad is geworden. In Dordrecht worden fietstaxi’s vooral ingezet als pendeldienst tussen het centrum, het centraal station en de haltes van de Waterbus. Ook hier maken mensen die minder goed ter been zijn dankbaar gebruik van deze dienst.

Andere Nederlandse en Belgische plaatsen waar fietstaxi’s actief zijn:

• Delft

• Arnhem

• Houten

• Enschede

• Breda

• Sint-Truiden

• Zwolle

• Den Haag

• Groningen

• Rotterdam

Fietstaxi in Azië: riksja en becak

In Aziatische landen is de fietstaxi vaak het belangrijkste vervoermiddel voor korte afstanden. Daar worden ze meestal aangeduid als riksja, becak, samlor of tuk-tuk. Deze voertuigen zijn er in vele varianten: van eenvoudige fietstaxi’s tot motorondersteunde driewielers. De riksja is daar niet alleen een vervoermiddel, maar ook een cultureel symbool.

Duurzaam en milieuvriendelijk alternatief

De fietstaxi is een duurzaam alternatief voor gemotoriseerd vervoer. Het is een milieuvriendelijke keuze, draagt bij aan minder luchtvervuiling en helpt mee aan het verminderen van verkeersdrukte in steden. Daarbij is het ook een leuke manier om een stad te verkennen.