Spaken.

Spaken zijn een essentieel onderdeel van de fiets. Zonder spaken zou een wiel simpelweg zijn vorm verliezen. Ze verbinden de velg met de naaf (het centrale deel van het wiel) en zorgen voor stevigheid, veerkracht en stabiliteit. In dit artikel duiken we dieper in de functie van spaken, de geschiedenis ervan en waarom goed onderhoud van spaken fiets zo belangrijk is.

Wat zijn spaken op een fiets?

Een fietswiel bestaat meestal uit vier componenten: de naaf, spaken, velg en een band. De spaken fiets vormen als het ware het skelet van het wiel. Ze lopen vanuit de naaf naar de velg en zorgen dat de krachten die tijdens het fietsen op het wiel werken, netjes worden verdeeld. Zonder spaken zou een wiel onder druk bezwijken.

Elke spaak wordt door een gat in de velg gestoken. Aan het uiteinde van de spaak komt een zogenaamde nippel. Deze nippel kan op verschillende manieren worden aangedraaid: met een schroevendraaier vanaf de kop of met een speciale spakenspanner langs de zijkant. Door het aandraaien van de nippels wordt de juiste spanning op de spaak gezet.

Het belang van velglint bij fietsspaken

Omdat de uiteinden van spaken fiets aan de binnenkant van de velg uitsteken, kunnen ze de binnenband beschadigen. Om dit te voorkomen, wordt er velglint gebruikt. Dit is een speciaal lint dat in de velg ligt en de spaakgaten afdekt. Het voorkomt lekrijden en verhoogt de veiligheid.

Bij gebruik van een tubeless band (zonder binnenband) is een standaard velg met spaakgaten niet geschikt, omdat er luchtverlies zou optreden via de gaten. Voor tubeless systemen zijn speciaal afgesloten velgen vereist.

Geschiedenis van de fietsspaken

De ontwikkeling van spaken op een fiets heeft een lange geschiedenis. Oorspronkelijk hadden fietsen houten wielen, vergelijkbaar met die van koetsen. Deze waren zwaar en log. Naarmate de fiets populairder werd, groeide de behoefte aan lichtere wielen. Dat leidde tot de introductie van metalen velgen en stalen spaken.

In het begin werden de spaken radiaal aangebracht: recht vanuit de naaf naar de velg, zoals de spaken van een koetswiel. Dit werkte goed bij dikke houten spaken, maar faalde bij dunne metalen exemplaren. De spaken knapten onder druk af als lucifershoutjes.

De doorbraak kwam in 1874, toen James Starley uit het Britse Coventry een nieuw spaakpatroon ontwikkelde. In plaats van alle spaken radiaal te plaatsen, liet hij ze onder een hoek kruisen. Daardoor kon het wiel beter omgaan met krachten tijdens het fietsen.

Verschillende spaakpatronen voor de fiets

Tegenwoordig kennen we verschillende spaakpatronen, elk met hun eigen voordelen. De meest voorkomende zijn:

• Radiale spaken: Spaken lopen rechtstreeks van de naaf naar de velg. Lichter, maar minder sterk. Geschikt voor voorwielen zonder remkracht.

• Kruispatronen: Spaken kruisen één of meerdere andere spaken. Hoe vaker ze kruisen, hoe beter de krachtverdeling. 3x kruising is het meest gangbaar bij achterwielen.

• Tangentiële patronen: Spaken staan onder een hoek ten opzichte van de naaf en bieden extra torsiekracht. Ideaal bij schijfremmen.

Een goed gekozen patroon draagt bij aan de duurzaamheid van het wiel en de veiligheid van de fietser.

Onderhoud van spaken fiets: Zo houd je je wiel in topvorm

De juiste spanning van de spaken is essentieel. Te losse spaken maken het wiel instabiel, terwijl te strakke spaken kunnen breken. Regelmatig controleren met een spakenspanner voorkomt problemen.

Tips voor onderhoud:

• Controleer de spaakspanning regelmatig, zeker bij intensief gebruik.

• Vervang beschadigde spaken direct.

• Gebruik altijd het juiste gereedschap voor het aandraaien van de nippels.

• Let op tikkende geluiden tijdens het fietsen, dit kan duiden op een losse spaak.

Spaken kopen voor je fiets

Ben je op zoek naar nieuwe spaken of toebehoren zoals nippels of spakenspanners? Er zijn diverse online winkels die een breed assortiment aanbieden. Let bij aankoop op de juiste lengte, dikte en het type spaak voor jouw wiel. Bekijk hier enkele aanbevolen producten:

[bol_product_links block_id=”bol_57e6c3df32a94_selected-products” products=”9200000020942539,9200000021749781,9200000020944147,9200000020942351″ name=”spaak” sub_id=”fiets onderdelen”]

 Spaken fiets zijn de sleutel tot een stevig wiel

Spaken fiets zijn niet zomaar dunne staafjes metaal: ze zijn cruciaal voor de veiligheid en prestaties van elke fiets. Dankzij slimme technieken zoals ontwikkeld door James Starley zijn moderne fietswielen licht, sterk en betrouwbaar. Vergeet ook het belang van velglint niet en kies het juiste spaakpatroon voor jouw rijstijl. Met goed onderhoud zorg je ervoor dat je wiel altijd in topconditie blijft.