Sturen 2.

Sturen 2.

Behalve de mogelijkheid om de voorvork en daarmee het voorwiel te kunnen draaien moet een stuur er vooral voor zorgen dat de handen op de juiste plek ondersteund kunnen worden voor een goede en comfortabele fietshouding. De keuze van het stuur op de fiets wordt dan ook bepaald door de houding die bij het gebruik van de fiets hoort.

Om de stuurpen te demonteren en in hoogte te kunnen stellen is deze via een expandermoer aan de vork bevestigd.
Bij kegelvormige expandermoeren komt de verbinding tot stand doordat een kegelvormige expandermoer in de ingezaagde stuurpen wordt getrokken, waardoor de twee helften van de stuurpen uitzetten en tegen de vorkbuis gedrukt worden.
Bij wigvormige expandermoeren ontstaat de verbinding doordat bij aandraaien van de bout de wigvormige moer en stuurpen ten opzichte van elkaar verschuiven. Hierdoor worden ze tegen de vorkbuis gedrukt.
Om de expandermoer los te maken moet de bout iets omhoog gedraaid worden. Door met een hamer een droge tik op de bout te geven wordt de expandermoer naar beneden geslagen.

Om te voorkomen dat de moer aan de stuurpen vastroest dient deze voor montage met een niet agressief vet ingesmeerd te worden.
Gebruik hiervoor geen lithiumvet of zogenoemd witvet. Dit vet hard namelijk uit onder druk en verbindt daarmee de stuurpen aan de vorkbuis.
De stuurpen moet voldoende ver in de vorkbuis geschoven zijn om een veilige verbinding te garanderen.
De meeste stuurpennen hebben hiervoor een merktekentje. Ontbreekt deze dan dient de stuurpen minimaal 5 cm in de vorkbuis geschoven te zijn.

Het horizontale gedeelte van de stuurpen is de voorbouw. Stuurpennen zijn in diverse afmetingen te verkrijgen waardoor het mogelijk wordt de stuurpositie voor iedereen op maat te maken.
Met verstelbare stuurpennen is het voor de fietser zelfs mogelijk om de positie van het stuur te wijzigen naar de rij omstandigheden en kan de fietser makkelijker zoeken naar de ideale zit. ( doe dit wel in stilstand niet onder het rijden anders ga je een paar tanden missen).
Verstelbare stuurpennen worden vooral toegepast op multifunctionele duurdere stads- en toerfietsen. (hybrides).

Tegenwoordig worden ook verende stuurpennen toegepast die ongewenste trillingen op de handen moeten opvangen.
De voorbouw is scharnierend bevestigd aan de stuurpen. De vering wordt verzorgd door een elastomeer die tussen voorbouw en stuurpen is geplaatst. De stuurpen voorkomt alleen trillingen van de handen en armen. De rest van het lichaam en de fiets worden er niet door beïnvloed.

Via de strop wordt de stuurbuis aan de stuurpen bevestigd. Op goedkope fietsen wordt de stuurbuis aan de stuurpen gelast of gesoldeerd.
Een betere oplossing is om de stuurbuis met behulp van een moer vast te klemmen in de stuurstrop. Hierdoor kan de stuurbuis verwijderd worden en kunnen gekromde stuurbuizen onder de gewenste hoek gezet worden voor de ideale rijpositie.
Om een gebogen stuur in de stuurstrop te monteren heeft het stuur een verdikking bij de strop.
Bij de inklemming in de stuurpen komen de grootste buigende krachten op de stuurbuis. De verdikking heeft als bijkomend voordeel dat het stuur daar sterker is door de grotere diameter. Omdat breuk van de stuurbuis tot grote ongelukken kan leiden is het van belang om de stuurbuis bij de inklemming goed op beschadigingen te controleren (krassen).
De stuurbuis en stuurpen zijn op eenvoudige fietsen meestal van een staallegering en op duurdere fietsen van een aluminiumlegering. de stuurbuizen van aluminiumlegeringen zijn gevoeliger voor krassen en brosse breuk die de krassen tot gevolg hebben.

De juiste keuze van de stuurbuis is sterk afhankelijk van het gebruik. Van belang is vooral dat een goede ontspannen rijpositie mogelijk is.
Op racefietsen is de bekende ‘racebocht’ gemonteerd. Dit stuur biedt de mogelijkheid om zowel diep te zitten voor een snelle aerodynamische zit, als de mogelijkheid om ontspannen met de handen boven op het stuur te zitten.
Op mountainbikes wordt over het algemeen een recht stuur gemonteerd. Hiermee heeft men een goede handpositie om zowel snel te kunnen remmen als de commandeurs snel te bedienen. Bovendien maakt deze handpositie het mogelijk om snel te reageren en goed te steunen op het stuur.
Op toer- en stadsfietsen wordt meestal een stuur met licht gebogen handgrepen gemonteerd voor een comfortabele en ontspannen zit.
Met het triatlonstuur is het mogelijk op comfortabele wijze toch een zeer aerodynamische zit aan te nemen.
Het ligstuur is behalve voor wedstrijden ook bij uitstek geschikt voor lange winderige rechte wegen.
Op veel mountainbike-sturen worden tegenwoordig aan de uiteinde bar-ends gemonteerd.
Hierdoor is het mogelijk om meer van rijpositie te wisselen en kan er beter aan het stuur getrokken worden.
Zo komen dan ook vooral van pas bij zware beklimmingen. Nog meer mogelijkheden om de positie tijdens het fietsen te veranderen biedt het multi-grip stuur (vlinderstuur).

Voor de breedte van het stuur wordt over het algemeen de breedte van de schouders genomen. Vanuit ergonomische overweging levert dit ook de meest ontspannen houding op.
De veel gehoorde opvatting dat deze breedte nodig is om de longen goed vrij te houden is onterecht. Ook als de armen naar elkaar toe geplaatst zijn verloopt de ademhaling probleemloos.
Met een breed stuur kunnen nauwkeuriger stuurcorrecties uitgevoerd worden. Een verplaatsing van het stuur aan de uiteinden van een paar centimeter geeft een mindere grote stuuruitslag dan in het midden van het stuur.

Van belang voor comfort van het stuur zijn ook de gebruikte handgrepen. Het meest comfortabele is een handgreep met een diameter van 30 à 40mm. Gemaakt van een halfzacht materiaal met grote wrijvingscoefficient zoals rubber en kurk.
Op veel fietsen vind je handgrepen van een harde kunststof met ribbels. Het materiaal is echter aan de harde kant.
Ribbels kunnen pijnlijke drukvlakken op de handen veroorzaken. Handgrepen waarin de contravorm van de hand is gemaakt lijken comfortabel.
De pasvorm van deze grepen is maar voor een klein aantal mensen geschikt en ze zorgen ervoor dat de handen maar in een positie op het stuur geplaatst kunnen worden.
Sturen van racefietsen worden meestal met een dun stuurlintje omwikkeld waardoor de greep aan de dunne kant is een de handpalmen pijnlijk balast worden.
De grip kan verbeterd worden door gebruik van fietshandschoentjes of door een dikker stuurlint om de stuurbuis te wikkelen.

Voor een duidelijke uitleg over het monteren van stuurlint kunt u op de volgende pagina terecht.

Bij gebogen sturen moet er ook aandacht geschonken worden aan de hoek van de handgrepen.
Om een comfortabele greep te krijgen moet het gebogen stuur iets naar beneden gericht zijn.

Bij rechte sturen moeten de remgrepen zo afgesteld staan dat de bovenzijde van de hand in dezelfde lijn staat als de onderarm.