Uitwisseling verschillende indexsystemen.

Een indexsysteem is het mechanisme dat verantwoordelijk is voor het exact positioneren van de derailleur, zodat de ketting soepel naar een ander tandwiel wordt verplaatst. Het systeem bestaat uit de schakelaar, derailleur, cassette, ketting, kettingbladen en kabels. Al deze onderdelen moeten goed op elkaar zijn afgestemd. Slechte afstemming leidt tot haperingen, verspringende kettingen of zelfs schade aan het systeem.

Belangrijke voorwaarden voor een goed functionerend indexsysteem

Voor een goed werkend indexsysteem moeten de volgende voorwaarden in acht worden genomen:

• Gelijke codering kettingwielen: De cassette moet bestaan uit tandwielen die voor dezelfde groep zijn bedoeld. Elk systeem heeft zijn eigen afstand tussen de tandwielen.

• Juiste afstandsringen: Tussen de tandwielen worden afstandsringen geplaatst die zorgen voor een correcte afstand en uitlijning. Gebruik altijd de voorgeschreven ringen.

• Passende ketting: De breedte van de ketting moet passen bij de afstand tussen de tandwielen. Een te brede of te smalle ketting leidt tot slecht schakelen.

• Compatibele derailleur en schakelaar: De verhouding tussen de beweging van de derailleur en de schakelpook moet exact kloppen met het aantal versnellingen.

• Cassettetype moet kloppen: De cassettenaaf (achterwiel) moet geschikt zijn voor de cassette die je wilt gebruiken.

• Gebruik voorgerekte kabels: Een stijve buitenkabel en voorgerekte binnenkabel verminderen rek en zorgen voor nauwkeurig schakelen.

Kettingwielafstanden bij verschillende systemen

De afstand tussen de kettingwielen varieert per systeem. Dit maakt uitwisseling tussen verschillende snelheden niet altijd mogelijk. Hieronder enkele voorbeelden:

• Campagnolo 8-speed: 3,2 mm tussen de tandwielen

• Campagnolo 9-speed: 2,8 mm – vereist een super smalle ketting

• 7-speed versus 8-speed: Een 7-speed ketting is te breed voor een 8-speed cassette

Dit betekent dat kettingen van bijvoorbeeld een 7-speed systeem niet bruikbaar zijn bij een 8-speed systeem. Bij Campagnolo zijn de verschillen zelfs zo specifiek dat je altijd de juiste kettingbreedte moet kiezen.

SRAM en compatibiliteit

De ESP-systemen van SRAM zijn niet compatibel met andere systemen vanwege de afwijkende overbrengingsverhouding. Wel zijn de meeste andere SRAM-onderdelen, zoals de Sachs/SRAM gripshift schakelaars, wél te combineren met Shimano-derailleurs – zolang het aantal versnellingen gelijk is. Denk hierbij aan 7-speed met 7-speed, 8-speed met 8-speed, enzovoort.

Campagnolo: interne compatibiliteit

Een voordeel van Campagnolo is dat hun onderdelen onderling compatibel zijn binnen hun eigen groepen. Je kunt dus bijvoorbeeld een Chorus derailleur combineren met een Centaur shifter, zolang de versnellingstoekenning hetzelfde is.

Wanneer zijn derailleur en schakelaar uitwisselbaar?

In principe kunnen een derailleur en een schakelaar van verschillende fabrikanten met elkaar samenwerken onder deze voorwaarden:

• Het aantal versnellingen is gelijk (bijvoorbeeld beide voor 9-speed)

• De afstand tussen de hartlijnen van de kettingwielen is identiek

• De indexratio van schakelaar en derailleur komt overeen

Hoewel het in de praktijk mogelijk is om een andere ketting te gebruiken dan die van de originele groep, is het altijd aan te bevelen de bijpassende ketting van het merk en de groep te gebruiken. Zo ben je verzekerd van optimale prestaties.

Uitwisselingstabellen van fabrikanten

Onderdelenfabrikanten publiceren regelmatig zogenaamde uitwisselingstabellen of compatibiliteitslijsten. Hierin staat precies welke onderdelen binnen en buiten hun merkenreeks met elkaar gecombineerd kunnen worden. Denk aan combinaties zoals:

• Shimano 9-speed cassette met SRAM 9-speed shifter

• SRAM derailleur met gripshift schakelaars

• Campagnolo cassettes met Campagnolo derailleurs (alle groepen)

Bekijk deze tabellen goed voordat je onderdelen combineert of vervangt. Let vooral op details zoals kettingbreedte, afstandsringen en overbrengingsverhoudingen.

Het combineren van verschillende schakelonderdelen vereist nauwkeurigheid en kennis van de specificaties. Hoewel er enige compatibiliteit bestaat tussen merken als SRAM en Shimano, is het bij voorkeur altijd aan te raden onderdelen uit één systeem of groep te gebruiken. Dit voorkomt problemen met schakelen en verlengt de levensduur van je transmissie.

Wil je zeker weten dat je fiets soepel schakelt? Raadpleeg dan altijd de compatibiliteitstabellen van de fabrikant of laat je adviseren door een fietsspecialist.

oude tekst

Uitwisseling verschillende indexsystemen.

Voor het goed functioneren van het indexsysteem moet aan de volgende voorwaarden voldaan worden:

• De kettingwielen moeten altijd van dezelfde Code voorzien zijn.
• De kettingwielen moeten met de juiste afstandsringen gemonteerd zijn.
• De ketting moet passen bij de gebruikte kettingwielen en kettingbladen.
• De schakelaar en derailleur moeten passen bij de afstand tussen de kettingwielen en kettingbladen.
• De cassettenaaf moet passen bij de gebruikte kettingwielen.
• Er moet een stijve buitenkabel en voorgerekte binnenkabel gebruikt worden.

De afstand tussen de kettingwielen bij een 7,8 of 9speed groep zijn verschillend. Bij Campagnolo is de afstand tussen de kettingwielen bij een 8-speed 3,2 mm. Bij 9-speed is deze 2,8 mm. Bij een 9-speed systeem moet dan ook een super smalle ketting gemonteerd worden. De kettingen van een 8 en 9-speed systeem kunnen dan ook niet uitgewisseld

Ook de ketting van een 7-speed systeem kan niet gebruikt worden bij een 8-speed systeem. Een s8-peed systeem heeft namelijk een smallere ketting.

De ESP systemen van SRAM zijn niet uit te wisselen met andere systemen. De oorzaak hiervan is het verschil in overbrengingsverhouding. De overige systemen van SRAMSachs zijn wel uitwisselbaar met Shimano systemen: een gripshift draaischakelaar kan gecombineerd worden met een Shimano derailleur. Het aantal te schakelen versnellingen moet natuurlijk Wel overeenkomen.

Voor Campagnolo geldt dat alle groepen onderling compatibel zijn.

Onderdelenfabrikanten leveren verschillende groepen waarvan de onderdelen vaak uitwisselbaar zijn. De achter derailleur en schakelaar zijn wel uitwisselbaar als:

• Het aantal kettingwielen waarvoor de schakelaar en achterderailleur bedoeld zijn gelijk is
• De afstand tussen de hartlijnen van de kettingwielen gelijk is.

Hoewel het aan te bevelen is de speciale ketting te monteren die bij het geïndexeerde schakelsysteem hoort, kan het geen kwaad een andere ketting te monteren zolang die tussen de kettingwielen past. Fabrikanten van losse onderdelen geven aan voor welke groep dat onderdeel wel en niet geschikt is. Tot slot van deze paragraaf volgen een aantal uitwisselingstabellen van fabrikanten.