Wielen richten.

Het richten van fietswielen is een vakmanschap dat zowel technische kennis als nauwgezette precisie vereist. Een goed uitgelijnd wiel is van essentieel belang voor een soepele en veilige fietservaring. Het kan echter een uitdagende opdracht zijn wielen richten. Als het niet zorgvuldig wordt uitgevoerd, kun je gemakkelijk een ongewenste slag in je wiel krijgen.

In de komende stappen nemen we je mee door het proces van het richten van fietswielen. We zullen uitleggen hoe je de spaken opspant en het wiel zorgvuldig en nauwkeurig kunt uitlijnen. Of je nu een doorgewinterde wielbouwer bent of een beginnende fietstechnicus. Deze gids biedt waardevolle inzichten en stappen om je te helpen bij dit essentiële onderhoudsproces. Leer de kunst van het wielen richten en geniet van een probleemloze en efficiënte fietsrit.

Nippels aandraaien en spaakspanning verhogen.

Begin met het aandraaien van alle nippels.
Doe dit met een schroevendraaier, draai de nippels aan tot dat er nog slechts een klein stukje schroefdraad zichtbaar is op de spaak.
Als je dit moeilijk ziet kan je de nagel van je duim op het laatste stukschroefdraad plaatsen en dan de spaak aandraaien.

Spanning verhogen.
De volgende stap is het op spanning zetten van de spaken.
Doe dit door iedere spaak een slag aan te draaien.
Begin met een spaak naast het ventielgat, zodat je weet waar je begonnen bent.
Blijf de spaken aandraaien tot 75 procent van de gewenste spaakspanning is bereikt.
Heb je geen spaakspanningsmeter, dan kun je een ander wiel als referentie gebruiken voor de spaakspanning.

Wiel kraken en velg controleren.

Het wiel moet nu gekraakt worden.
Leg het met de as op de vloer (leg iets onder de as om de vloer te beschermen).
Duw met je handen aan weerskanten de velg naar beneden en draai langzaam het wielrond.
Als het goed is, hoor je de spaken ‘pingen’.
Draai vervolgens het wiel om en doe hetzelfde nog een keer.
Herhaal dit nog een keer voor beide kanten van het wiel.

Controleer je velg.
De volgende stap is het richten van het wiel.
Idealiter is hier een richtstandaard voor nodig.
Gezien het feit dat deze niet thuis staat bij de meeste fietsers gaan we in deze beschrijving ervan uit dat er geen richtstandaard aanwezig is.
Met wat meer moeite is een wiel ook te richten terwijl deze in de fiets gemonteerd is. Zet de fiets in een montage standaard of op z’n kop om het wiel te richten.

Draai het wiel rond en hou de spakenspanner tegen het frame of de voorvork aan.
Beweeg de spanner naar de velg toe tot deze de velg raakt.
Dit geeft aan dat het wiel krom is in de richting van de spaakspanner.

Slag verwijderen.

Stop het wiel waar de velg de spaakspanner raakt.
Draai het wiel heen en weer om te zien over hoeveel spaken de slag in het wiel zit. Vervolgens draai de spaken die naar de andere kant van de naaf dan de deflectie lopen een kwartslag aan.
Draai de spaken die naar de andere flens gaan een kwartslag los.
Herhaal dit tot de slag eruit is.
Blijf deze werkwijze herhalen tot het wielrecht is.

Centrering check.

Nu moet de velg in het midden van de naaf gepositioneerd worden.
Voor dit werk je is een centreerboog bedoeld.
Bij gebrek aan een centreerboog kan je het ook doen door de afstand tussen de beide kanten van de velg en het frame op te meten.

Draai om de velg te centreren de helft van de spaken een halve slag strakker en de andere helft van de spaken een halve slag losser.
Begin ook nu bij het ventielgat, zodat je weet waar je begonnen bent.
Ga net zo lang hiermee door tot de velg in het midden staat.

Opnieuw richten en hoogteslag.

Bij het centreren van het wiel ontstaan er weer slagjes in het wiel.
Deze moeten er weer uitgehaald worden, herhaal hiervoor stap slag verwijderen.

Check hoogteslag.
Het verwijderen van eventuele hoogteslagen is de volgende stap.
Deze stap is vergelijkbaar met stap slag verwijderen, met als verschil dat nu de hoogteslagen verwijderd moeten worden.

Hoogteslag oplossen.

Draai het wiel en houd de spakenspanner tegen het frame, tegen de bovenkant van de velg.
Waar de velg omhoog komt, draai je de spaken een kwartslag strakker.
Op de plaatsen waar de velg een ‘deuk heeft moet je de spaken een kwartslag losdraaien.
Draai altijd een even aantal spaken vast of los zodat het wielrecht blijft.
Herhaal dit tot alle hoogteslagen verwijderd zijn.

Haal het wiel uit de richtstandaard of de fiets. Herhaal vervolgens het kraken van het wiel.
Het gevolg zal zijn dat het wiel opnieuw gericht moet worden, herhaal hiervoor alle stappen nogmaals.

Nogmaals checken.

Door al het richten van het wiel kan de velg weer uit het midden staan.
Herhaal daarom de stappen nogmaals om het wiel weer netjes te centreren.
Het kan nodig zijn om het wiel nogmaals een beetje te richten.

Het wiel is nu klaar om de spaken op de uiteindelijke spanning te zetten.
Draai daartoe iedere spaak een halve slag aan.
Begin met het aandraaien van de spaken wederom bij het ventielgat.
Blijf de spaken aandraaien tot de gewenste spanning is bereikt.

Om de wielen perfect te krijgen zijn er nog enkele fijne aanpassingen nodig.
Daarom moeten alle stappen nogmaals herhaald worden om het wiel perfect recht te krijgen.
Monteer vervolgens een velglint en de banden. Je eerste wiel is nu klaar.

Tips en opmerkingen.

1. Tijdens de eerste ritten zetten de spaken zich nog wat verder.
   Hierdoor verliezen de spaken enige spanning.
   Daarom is het verstandig om na een paar uur rijden de wielen nog een keertje na te lopen.
2. Leg een stuk hout onder de as van het wiel bij het kraken. Dit spaart zowel de naaf als de vloer.
3. Geduld is een schone zaak. Neem daarom de tijd om een wiel te bouwen.
4. Een spaakspanningsmeter maakt het bouwen van een sterk wiel een stuk makkelijker.
5. Gebruik altijd een goede spakenspanner, zodat de nippels niet beschadigen.