De maten van de spaak

Voor een juiste keuze van de maten van de spaak zijn de volgende maten van de spaak van belang:

• De lengte van de spaak
• De passing van de kop in de naafflens
• De diameter en schroefdraad van de spaak

De lengte van de spaak wordt gemeten vanaf de kop tot en met de onderkant van de schroefdraad.
De spaaklengte die gebruikt wordt is afhankelijk van de velgdiameter op de plek waar de nippels in de velg steken, de flenshoogte van de naaf, het spaakpatroon en de mate waarin het wiel ‘paraplu’gespaakt wordt. De ideale lengte van de spaak is zodanig, dat het draadeinde onder de bovenkant van de spaaknippel ligt. Als de spaak te kort is, dan wordt deze met te weinig schroefdraad bevestigd. Steekt de spaak uit, dan kan de spaak de binnenband lek prikken. Spaken die uit de nippel steken moeten afgeslepen worden. Voor het bepalen van de spaaklengte zijn er tabellen beschikbaar. Fabrikanten van velgen geven in hun technische specificatie welke spaaklengte bij welk spaakpatroon hoort. De lengte van de spaak kan op eenvoudige wijze gemeten worden met een spaakmeter.
Wanneer een oncourante spaaklengte nodig is, kunnen de spaken op maat gemaakt worden met een rolapparaat voor spaken.

Enkele maten van verschillende wielmaten.

Behalve de lengte is ook de spanning tussen de spaakkop en spaakgat van de naaf van belang. De spaakkop moet strak in het spaakgat passen. Hoe groter de speling hoe meer klappen de kop van de spaak krijgt en hoe eerder die zal breken. De diameter van het spaakgat moet ongeveer 0,2 á 0,3 mm groter zijn dan de diameter van de spaakkop. De spaak moet ook strak tegen de naafflens aanliggen. Als de nek van de spaak te lang is zal de spaak los liggen en daardoor uiteindelijk kunnen breken. Door montage van messing tussenringetjes kan er voor gezorgd worden dat de spaak strak tegen de naafflens komt te liggen. Het messing tussenringetje moet tussen de spaakkop en de flens gestoken worden. Dus niet tussen de flens en de spaak.

De diameter van de spaak

De diameter van de spaak wordt aangeduid met een nummer voorafgegaan door de aanduiding SWG. De meest gebruikte spaakdiameters zijn SWG 13 met een diameter van 2,3 mm, SWG 14 met een diameter van 2,0 en SWG 15 met een diameter van 1,8 mm. Wanneer een spaak butted is uitgevoerd wordt eerst de diameter bij het schroefdraad genoemd en vervolgens de diameter in het midden. Een butted spaak SWG 14/15 heeft een schroefdraad diameter van 2.0 en een dikte in het midden van 1,8 mm. De gebruikte schroefdraad in de spaak is een zeer fijne Whitworthdraad met doorgaans 56 gangen per inch.

Door de fijne draad is de spaakspanning nauwkeurig te stellen. Fabrikanten leveren nippels en spaken als een set. Gebruik bij het vernieuwen van de spaak ook altijd nieuwe nippels om te zorgen dat altijd de juiste nippel is gemonteerd.
Waar niets anders vemeld staat, geldt kruis over 3

Nog enkele maten van verschillende wielmaten.

Voor de maten van de spaak te berekening kunt u hier doen!